غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
127
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
د ( 49 ) دادخواه اندخودى - نياز قلى ( - 1159 ه . ق ) نياز قلى از امراى اندخود ، از توابع بلخ ، در عهد نادر شاه افشار ( 1160 - 1148 ه . ق ) بود . مؤلف عالمآراى نادرى يك جا او را از طايفه آليلى ( على ليلى ) اندخود مىشمارد « 1 » و در جاى ديگر از طايفه بيات مىداند . « 2 » طايفه آليلى يكى از طوايف تركمن بود در حالى كه بياتها از ايلات ترك به حساب مىآيند ؛ بنابراين از گفتههاى محمد كاظم مروى نمىتوان به نتيجه واحدى رسيد ، از طرف ديگر مهدى خان استرآبادى مىنويسد : « اندخود معظم ولايت بلخ بود كه به سكناى ايل افشار اختصاص داشت » . « 3 » با توجه به اينكه در حوادث بلخ از طايفه آليلى به تكرار ياد شده است و در قضيه درويش رسول ، كه ذكر آن بعد از اين مىآيد ، فقط اين طايفه به نياز خان وفادار ماندند ؛ مىتوان نتيجه گرفت كه نياز خان از طايفه تركمن آليلى بوده است . از نام پدر و سرگذشت خانواده نياز خان چندان اطلاعى در دست نيست فقط مىتوان گفت كه او از خاندانى معتبر در ناحيه بود كه در اواخر عهد صفوى در اندخود صاحب قدرت بودهاند . او و برادر بزرگترش عزيز قلى با فردى به نام علىمردان براى تصاحب قدرت به رقابت برخاستند كه مغلوب
--> ( 1 ) - محمد كاظم مروى : عالمآراى نادرى 2 / 572 ( 2 ) - همان 2 / 483 ( 3 ) - ميرزا مهدى خان استرآبادى : جهانگشاى نادرى / 293